เรียนรู้จากแก่น vs เรียนรู้จากเปลือก

เรียนรู้จากแก่น vs เรียนรู้จากเปลือก

หนึ่งในสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิตมนุษย์ นอกจากในเรื่องของปัจจัย 4 อย่าง อาหาร, เครื่องนุ่งห่ม, ยาและที่อยู่อาศัย หลายๆคนในปัจจุบันอาจจะยกให้อุปกรณ์สื่อสารหรืออินเตอร์เนตเป็นปัจจัยที่ห้า แต่นอกเหนือจากนั้นแล้วผมอยากยกให้การศึกษาเป็นปัจจัยที่สำคัญอีกปัจจัย เพราะหากไม่มีการศึกษาแล้ว การสืบทอดความรู้ต่อๆกันมาก็อาจจะละเลือนหายไป

ในเมื่อการเรียนรู้เป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างหนึ่งของชีวิต จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเขียนถึงการเรียนรู้ 2 แบบที่มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

  1. การเรียนรู้จากแก่น
  2. การเรียนรู้จากเปลือก

การเรียนรู้ทั้งสองแบบนี้ทับซ้อนกันหลายๆอย่างทำให้บางครั้งก็แยบยลจนแยกไม่ออกว่าเป็นแบบไหนกันแน่ แต่ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับทั้งสองอย่างกันดีกว่า

เรียนรู้จากเปลือกคืออะไร?

ถ้าจะให้อธิบายง่ายที่สุดนั้นก็คือการจำแล้วทำตาม วิธีเรียนรู้แบบนี้จริงๆแล้วก็มีประโยชน์อยู่ไม่น้อย การเรียนต้นเรียนรู้อะไรสักอย่างหนึ่งจะเริ่มต้มจากการจำแล้วทำตามก่อนเสมอ ยกตัวอย่างเช่นสมัยที่เรายังเด็กๆเราต้องการสื่อสารกับคนอื่นได้ เราอาจจะลอกเลียนท่าทางและคำพูดจากพ่อแม่เรา เราจึงจะสามารถสื่อสารกลับออกไปได้ แต่การเรียนรู้แบบนี้มีข้อจำกัดนั้นคือการต่อยอดองค์ความรู้

ผมขอยกตัวอย่างประโยคที่คุ้นๆหู “Don’t reinvent the wheel” นั้นก็คือเราไม่ควรคิดค้นล้อซ้ำในเมื่อมันถูกคิดค้นไปเรียบร้อยแล้ว หากเราเรียนรู้จากแค่เปลือกเราอาจจะจำได้แค่ว่าล้อรถยนต์นั้นทำให้รถสามารถวิ่งได้ หากเราต้องการให้วัตถุต่างๆเคลื่อนที่ดีเราก็จะต้องการล้อรถยนต์มาประกอบเข้ากัน แต่หากเราเข้าใจล้อจริงๆเราจะสามารถต่อยอดได้มากกว่านั้นอีกมาก

สำหรับการลงทุนเราก็อาจจะเรียนรู้จากอาจารย์นิเวศน์ว่าท่านลงทุนในบริษัทไหน ลงทุนเมื่อไหร่ แล้วขายเมื่อไหร่ แต่หากจะให้มาลงทุนเองนั้นอาจจะเป็นเรื่องยากเพราะเราไม่รู้หลักการ

เพราะฉะนั้นเรียนรู้จากเปลือกนั้นสำคัญอยู่ที่การเริ่มต้นเรียนรู้ แต่มันมีข้อจำกัด ดังนั้นจึงต้องเข้าใจการเรียนรู้ขั้นต่อมาคือเรียนรู้จากแก่น

เรียนรู้จากแก่นคืออะไร?

คือนอกจากการจำและทำตามแล้ว ยังหาเหตุผลของสิ่งนั้นๆด้วย ซึ่งการเรียนรู้แบบนี้จะทำให้เราสามารถต่อยอดไปสู่สิ่งใหม่ๆได้ไม่ยาก เพราะถ้าหากเรารู้ที่มาที่ไปของสิ่งต่างๆ เราย่อมสามารถพลิกแพลงคิดกลับหน้ากลับหลังได้

กลับมาที่ตัวอย่างล้อรถยนต์เช่นเดิม จริงๆแล้วหลังจากที่เรารู้ว่าล้อรถยนต์สามารถทำให้รถยนต์เคลื่อนที่ได้ เราอาจจะพบความจริงในเวลาต่อมาว่าเหตุผลจริงๆแล้วมันคือทรงกลมต่างหาก ทรงกลมสามารถทำให้วัตถุต่างๆเคลื่อนที่ได้โดยที่มันจะลดแรงเสียดสีของสิ่งต่างๆ เมื่อเรารู้เช่นนี้แล้วเราจะสามารถต่อยอดทรงกลมเป็นล้อรถยนต์ก็ได้ หรือเป็นข้อต่อวัตถุต่างๆก็ได้ขึ้นอยู่กับจินตนาการของเราว่าไปถึงไหน

การลงทุนเป็นหนึ่งในวิชาที่ไม่สามารถเรียนรู้จากเปลือกได้เพียงอย่างเดียวโดยเด็ดขาด เพราะนั้นมีผลต่อความมั่งคั่งส่วนบุคคลของคุณเองโดยตรง นอกจากจะต้องรู้ว่าอาจารย์นิเวศน์ลงทุนหุ้นอะไร ลงทุนเมื่อไหร่ ขายเมื่อไหร่ คุณยังต้องรู้อีกว่าทำไมอาจารย์นิเวศน์ถึงเลือกบริษัทนั้นในขณะที่ในตลาดมีหลายร้อยบริษัทให้เลือกอีกมาก คุณอาจจะพบหลากหลายเหตุผลเช่น บริษัทมีความยั่งยืน บริษัทเป็นผู้นำ บริษัทมีผลตอบแทนผู้ถือหุ้นที่ดี และอื่นๆอีกมาก

โดยสรุปแล้วหากคุณต้องการเริ่มเรียนรู้อะไรก็ตามใหม่ๆคุณอาจจะเริ่มจากการจำและทำตามไปก่อนได้ แต่ต่อจากนั้นคุณจำเป็นที่จะต้องหาแก่นขององค์ความรู้เหล่านั้นให้เจอ โดยเฉพาะการลงทุนนั้นไม่มีพื้นที่พอสำหรับการลงทุนที่ล้มเหลวเท่าไหร่นัก คุณจะต้องเรียนรู้จากแก่นให้มากที่สุดและจำกัดจำนวนล้มเหลวไม่ให้มากเกินไปครับ


ติดตามแบ่งปันความรู้การลงทุนได้ที่ Investdiary